Zdaniem Eksperta

BADANIE FILTRÓW HEPA – NORMY EN 1822 I ISO 29463:2011

W październiku 2011 roku ukazała się norma ISO 29463:2011 dotycząca badania filtrów wysokoskutecznych powietrza. Metodyka badań pochodzi z normy EN 1822:2009; wprowadzone rozszerzenia pozwalają uwzględnić wymogi pozaeuropejskich członków ISO. Wysokoskuteczne filtry powietrza są podzielone na grupy EPA, HEPA i ULPA.

Najczęściej w praktyce spotyka się filtry HEPA, występujące w klasach H13 i H14 według europejskiej normy EN 1822:2009; nowa norma ISO 29463:2011 określa je jako klasy odpowiednio ISO 35 H oraz ISO 45 H. Filtry tych klas są stosowane w obiektach służby zdrowia (sale operacyjne) oraz w przemysłowych pomieszczeniach czystych do klasy czystości ISO 5 wg PN-EN ISO 14644-1 włącznie. W niniejszym opracowaniu zostaną omówione podobieństwa i różnice obu norm w odniesieniu tylko do grupy filtrów HEPA.

BADANIE PRZECIEKU FILTRÓW

Obie normy wymagają testowania każdego egzemplarza filtru na brak przecieków. Oprócz Standardowej metody przeszukiwania (zliczania cząstek) norma EN 1822:2009 dopuszcza jedną normatywną metodę alternatywną badania przecieku – test strugi olejowej wg EN 1822-4:2009 Aneks A. Jej stosowanie wymaga spełnienia kilku warunków, w tym weryfikacji czułości za pomocą filtru referencyjnego ze zlokalizowanym przeciekiem, którego wielkość jest określona metodą zliczania cząstek. Zmierzona wielkość przecieku musi być poniżej podwojonej wartości granicznej penetracji miejscowej. Ponieważ zakres stosowania jest ograniczony do klas H13 i H14, zmierzona wartość referencyjnego przecieku nie może przekraczać 2 x 0,025% = 0,05%.

Metoda strugi olejowej jest stosowana z powodzeniem od wielu lat, wykazuje szereg zalet przy kontroli produkcji, na przykład w przeciwieństwie do metody przeszukiwania umożliwia łatwe wykrycie przecieków z całej ramy filtru.

Norma ISO 29463:2011 oprócz standardowej metody przeszukiwania dopuszcza dwie normatywne metody alternatywne – wyżej opisany test strugi olejowej oraz metodę przeszukiwania z użyciem fotometru zamiast licznika cząstek.

BADANIE SKUTECZNOŚCI CAŁKOWITEJ FILTRÓW

Norma PN-EN 1822-5:2009 podaje jako równorzędne dwie metody badania skuteczności całkowitej filtrów:

  • metoda pomiaru z użyciem stacjonarnej sondy do pobierania próbek za filtrem
  • metoda pomiaru z użyciem sondy przeszukującej do pobierania próbek za filtrem (ten pomiar wykonuje się równolegle z testem przecieków wykonywanym metoda przeszukiwania); ponieważ skanowana strona czysta filtru jest otwarta na wpływ otoczenia, praktycznie test ten należy wykonywać w pomieszczeniu czystym (clean-room), najlepiej klasy ISO 5

W firmie EUFILTER przeprowadzono wielokrotnie – stosując metodę sondy stacjonarnej – pomiary skuteczności filtrów różnych producentów, posiadających certyfikaty z pomiarów skuteczności sondą przeszukującą (skanującą). Uzyskano bardzo dobrą zgodność wyników.

Norma ISO 29463-5:2011 uznaje za standardową jedynie metodę z użyciem stacjonarnej sondy do pobierania próbek za filtrem. Metoda pomiaru z użyciem sondy przeszukującej (skanującej) jest dopuszczona jako metoda alternatywna (normatywna) i opisana w Załączniku A.

Istotne różnice występują jeśli chodzi o zakres stosowania testu skuteczności. Norma EN 1822-1:2009 w punkcie 7.4.4. dopuszcza, w zakresie klas H13 i H14, badanie skuteczności partii filtrów wytypowanych na podstawie procedury statystycznej, o ile filtry były badane na brak przecieków metodą strugi olejowej.

Norma ISO 29463-1:2011 w punkcie 5 b) stawia wymóg indywidualnego testowania skuteczności każdego egzemplarza filtru HEPA, co wydaje się bardziej prawidłowym podejściem.

Firma EUFILTER standartowo wykonuje badania przecieku i skuteczności każdego egzemplarza filtru klasy H14.

Filtry klasy H13 badane są indywidualnie na brak przecieków, a w zakresie badania skuteczności – w oparciu o procedurę statystyczną. Badanie indywidualne skuteczności jest opcją.

Październik 2012 r. EUFILTER S.C. – wszystkie prawa zastrzeżone.

 


 

NOWA WERSJA NORMY PN-EN 1822 OZNACZA ZNACZĄCE ZMIANY W ZAKRESIE FILTRÓW HEPA!

Obowiązuje od maja 2010 r.

WPROWADZONE ZMIANY

jako filtry wysokoskuteczne HEPA uznaje się jedynie klasy H13 i H14
niższe klasy filtrów wysokoskutecznych określa się jako filtry EPA : E10 , E11 , E12
każdy egzemplarz filtru EPA i HEPA musi być zaopatrzony w świadectwo badania (raport z testów); norma ściśle określa wymagany zakres zawartych tam informacji.

CZYM JEST ŚWIADECTWO BADANIA?

Świadectwo nie może być jedynie deklaracją zgodności gwarantującą spełnienie wymogów normy dla danej klasy filtru, lecz musi zawierać konkretne wyniki pomiarów: oporu przepływu, skuteczności filtracji oraz – dla klas od H13 wzwyż – wynik testu przecieków.

Dla klas E10 do H14 dopuszcza się podawanie wyników badań skuteczności filtracji opracowanych na podstawie badań partii wybieranych losowo w oparciu o procedurę statystyczną, jednak każdorazowo świadectwo musi zawierać szczegółową identyfikację użytej aparatury pomiarowej, rodzaju testu oraz warunków badania.

Test przecieków musi być natomiast wykonywany dla każdego egzemplarza filtru klasy H13 i wyższej.

 


 

Nowa wersja normy PN-EN 1822 oznacza znaczące zmiany w zakresie filtrów HEPA!

Obowiązuje od maja 2010 r.

WPROWADZONE ZMIANY

  • jako filtry wysokoskuteczne HEPA uznaje się jedynie klasy H13 i H14
  • niższe klasy filtrów wysokoskutecznych określa się jako filtry EPA : E10 , E11 , E12
  • każdy egzemplarz filtru EPA i HEPA musi być zaopatrzony w świadectwo badania (raport z testów); norma ściśle określa wymagany zakres zawartych tam informacji.